Fonteynenburg op zoek naar het succes van ervaringsdeskundigheid in New York

new-yorkFonteynenburg wil nog veel meer ervaringsdeskundigheid inzetten. Het werkbezoek aan New York heeft veel stof tot nadenken gegeven. Daar waar de roots liggen van de opleiding Ervaringsdeskundigheid Howie the Harp, hebben we verschillende projecten bezocht en inzicht gekregen hoe ze daar invulling geven aan ervaringsdeskundigheid, familieparticipatie, peer-to-peer-support, maar ook hoe organisaties worden gefinancierd.

Het beleid van New York (filmpje) met betrekking tot maatschappelijke opvang, participatie en wonen heeft veel overeenkomsten met de WMO-transitie in Nederland:

  • Stigmatisering: laat het makkelijker worden om met elkaar over psychiatrie te praten
  • Preventief werken
  • Gebruik begeleidingsprogramma’s die zich reeds hebben bewezen
  • Maak gebruik van lokale buurten (wijkgericht werken)
  • Gebruik beschikbare informatie beter
  • Krachtige en aanwezige overheid

Er zijn echter ook grote verschillen met Nederland. Die verschillen kunnen we onderverdelen in grofweg vier thema’s: ervaringsdeskundigheid, participatie, werken en wonen. Graag vertellen wij u er meer over. Hieronder een ‘samenvatting’ van deze vier thema’s.

Barry Kristians en René Brandsema van Fonteynenburg namen deel aan dit werkbezoek, en schreven dagelijks blogs. Mocht u meer dan onderstaande samenvatting willen lezen, dan zijn deze blogs hier te lezen.

Thema Ervaringsdeskundigheid: ontkoppeling diagnose en financiering

In Nederland richten we ons nog altijd grotendeels op het ‘zieke’ deel van de mens: de diagnose en de financiering zijn aan elkaar gekoppeld en daarmee begint het stigma al bij de start van de begeleiding. In New York vermijden zij diagnose: het leidt tot onnodige stigmatisering. Het aanspreken op talent geeft veel meer perspectieven.

We spraken bij de MHA met Gina. Indrukwekkend hoe zij de beperking in haar leven omzette in kracht. Ze benoemde een aantal fasen waar ze door is gegaan. Een van die fases betrof awareness: de bewustwording en erkenning dat je in je leven iets hebt meegemaakt wat voor betekenis voor je omgeving kan zijn. Een andere fase was change perceptions: op welke manier kan je jouw leven een constructieve wending geven?

Thema Participatie: groot gevoel van saamhorigheid

Bij Fountain House in New York kunnen cliënten hun talenten (her)ontdekken en ontwikkelen. Het aanbod waar deelnemers gebruik van maken is divers: voeding, sport, administratie, scholing. Via programma’s wordt er toegewerkt naar wonen, werken en leren met als doel zoveel mogelijk zelfstandigheid bereiken.

Centraal staat de onderlinge steun. Het clubhuis is van iedereen en er is een groot gevoel van saamhorigheid onder de leden. De mensen die er werken zijn allen ervaringswerkers. Er zijn afdelingen waar mensen bezig zijn met opleidingen, onderzoek, communicatie inclusief interne tv-uitzendingen, een gym en het algemene restaurant waar mensen tegen een kleine bijdrage kunnen eten. Het is voor en door cliënten met een minimale professionele staf.

Thema Werken: werken – inkomen – huisvesting – stabiliteit

Uitgangspunt is: werk leidt tot inkomen, inkomen leidt tot huisvesting, huisvesting leidt tot stabiliteit.
Geen betutteling, vragen over je achtergrond of VOG, maar serieus en volwaardig meewerken aan bijvoorbeeld de productie van het bedrijf. Zoals in Greyston waar de brownies voor het Ben & Jerry-ijs wereldwijd wordt gemaakt. Dit doen zij vanuit een boeddhistische whole-person visie en missie: oordeelloos, geen stigma, maar kansen bieden. Tegelijkertijd is het werken daar niet vrijblijvend. Er zijn basisafspraken gemaakt over op tijd komen, regels naleven enzovoort. In Amerika maken veel mensen hun opleiding niet af en komen daardoor in de problemen: diefstal, psychiatrische klachten ontwikkelen, dakloos worden.

Thema Wonen: minimale inmenging professionals

Het bezoek aan een supporting house was vergelijkbaar met het beschermd wonen dat wij bij ons in Nederland kennen. Echter, de organisatie is compleet anders. Zo zijn er op vijftig cliënten vier medewerkers. Toch zijn er nauwelijks incidenten, mede omdat cliënten medeverantwoordelijk zijn en problemen onderling oplossen. Bewoners willen zo min mogelijk contact met het personeel. Dit als zeer normaal en gezond wordt beschouwd.

Wat heeft dit werkbezoek Fonteynenburg gebracht en wat hebben we eraan? Alle indrukken, ervaringen en aanbevelingen worden geëvalueerd. De reis van New York is daarom nog lang niet afgelopen. Ervaringsdeskundigheid gaat een vlucht nemen binnen Fonteynenburg!

CEO Cal Hedigan van Community Access, waaronder de Howie the Harp-opleiding valt, brengt 9 november een bezoek aan het steunpunt ontmoetingscentrum Cjoe van Fonteynenburg. Een mooie gelegenheid om nog meer ervaringen met elkaar te delen.